Navin's Blog

लक्डाउन लागेको छ। बाहिर कतै हिंडडुल छैन। सबै जना घर भित्रै सीमित भएकाले हामीले आफ्नो काममा प्रयोग हुने/हुनसक्ने विभिन्न सफ्टवेयरहरूको अनलाइन ट्रेनिंग मार्फत नोलेज ट्रान्सफर गर्ने सेसन सुरु गर्ने निर्णय गर्यौं।

स्काइप, जुम र गुगल मिट जस्ता विभिन्न प्लेटफर्महरू प्रयोग गरेर हेर्यौं तर स्लो इन्टरनेटको कारण कुनै पनि माध्यम भरपर्दो साबित भएन। सिक्ने इच्छा हुँदाहुँदै पनि बीचबीचमा अड्किने भिडियो र टुट्ने आवाज सँगै कम्प्युटर अगाडि बस्न निकै दिक्क लाग्यो।

त्यसपछि अनलाइन क्लास लिइरहेका विद्यार्थीहरूले कस्तो सास्ती भोगिरहेका होलान् भन्ने सोच मनमा आयो।

नेपालमा डिजिटल डिभाइड यति ठूलो छ कि अहिलेको अवस्थामा अनलाइन शिक्षालाई प्रभावकारी विकल्प मान्नै गाह्रो छ। थोरै प्रतिशत सँग मात्र ब्रोडब्यान्ड इन्टरनेटको सुविधा रहेको तथ्यले अनलाइन शिक्षाको सीमितता स्पष्ट देखाउँछ।

क्रिकेट निकै नै बुझ्न गाह्रो खेल हो। यसमा इफ्स एण्ड बट्सको अन्त्य नै हुँदैन अनि नियमहरू पनि धेरै जटिल र विवादास्पद लाग्छ। टिभीको स्कोरकार्डमा देखिने अंकहरूको भीड देख्दा त टाउको दुख्न थाल्छ।

यो फाइनल खेल यो विश्वकपको सबैभन्दा तनावपूर्ण खेल होला। न्युजिल्यान्डका लागि निकै दुःख लाग्यो। उनीहरू शालीन र खेल भावनालाई उच्च सम्मान गर्ने टोली हुन्। उनीहरू जितको यति नजिक पुगेका थिए कि केही इन्चकै दूरीले विश्वकप गुमाए। त्यो ओभरथ्रोबाट इङ्ग्ल्यान्डले कति फाइदा पायो भन्ने कुरा हामी धेरै पछिसम्म पनि गर्नेछौं।

विश्वकप जितेकोमा इङ्ग्ल्यान्डलाई हार्दिक बधाई!

जलविद्युत् आयोजनाहरूको सुरुङ भित्र काम गर्नु आफैंमा चुनौतीपूर्ण हुन्छ किनभने त्यहाँ काम गर्ने ठाउँ निकै साँघुरो र असहज हुन्छ। अझ केही विदेशी ठेकेदारहरूसँग काम गर्दा उनीहरूले स्वास्थ्य र सुरक्षा मापदण्डलाई गर्ने बेवास्ता झन् चिन्ताजनक छ।

वर्षौं देखि पर्याप्त सुरक्षा उपायको अभावका कारण र भौगर्भीक अनिश्चितताहरूका कारण यस्ता सुरुङभित्र धेरै दुर्घटना भएका छन् जसमा धेरैले ज्यान समेत गुमाएका छन्।

त्यसैले सुरुङमा इन्जिनियर, मजदुर र ठेकेदार सबैले सुरक्षित काम गर्ने वातावरण बनाउन मिलेर काम गर्न आवश्यक छ। सुरक्षा सबैको साझा जिम्मेवारी हो र प्रत्येक कामदारको जीवनको रक्षा गर्नु नै पहिलो प्राथमिकता हुनुपर्छ। सुरुङ भित्रको काम स्वभावैले जोखिमपूर्ण हुन्छ, त्यसैले कुनै पनि हालतमा सुरक्षामा सम्झौता गर्नु हुँदैन।

तुम्लिङटार विमानस्थलमा बिहानै देखि बाक्लो कुहिरो लागेको थियो। समय बित्दै जाँदा विमान चढ्न पाउने हाम्रो आशा पनि बिस्तारै मर्दै गएको थियो। पूर्वी नेपालको महत्वपूर्ण विमानस्थलका रूपमा रहेको तुम्लिङटारमा कुहिरो, बादल, चुनौतीपूर्ण भौगोलिक अवस्था र नजिकै बग्ने विशाल अरुण नदीका कारण उडानहरू प्रायः प्रभावित हुने गर्छन्।

जलविद्युत् आयोजनाका लागि अहिले सम्मकै कठिन साइट मध्ये एक पूरा गरेपछि हामी त्यहाँबाट निस्कन आतुर थियौँ। तर मौसम भने हामीलाई त्यहीँ रोकिराख्न दृढ देखिन्थ्यो।

अन्ततः चार घण्टाको ढिलाइपछि चमत्कार भए जस्तै आकाश खुल्यो र काठमाडौंबाट विमान आइपुग्यो।

त्यसको एक दिनअघि मात्र छिमेकी जिल्लामा भएको हेलिकप्टर दुर्घटनामा नेपालका पर्यटन मन्त्रीको निधन भएको दुःखद खबर हामीले सुनेका थियौँ। त्यो खबरको गहिरो प्रभाव मनमा बोकेर हामी बुद्ध एयरको Beechcraft 1900D विमानमा चढ्यौँ।

खराब मौसमका कारण सानो विमान निकै जोडले हल्लिन थाल्यो जसले यात्रालाई झन् तनावपूर्ण बनाइदियो। अघिल्लो दिनको दुःखद घटना अझै ताजा थियो र त्यसमाथि आकाशमा विमानले खेपिरहेको अस्थिरताले यो यात्रा मेरो जीवनकै सबैभन्दा डर लाग्दो उडानमध्ये एक बन्यो।

जलविद्युत आयोजनाको सार्वजनिक सुनुवाइको बेला उपस्थित स्थानीयहरू ।

क्रिसमसको दिनमा देखिने पूर्णिमा एउटा दुर्लभ घटना मानिन्छ जुन करिब हरेक १९ वर्षमा एकपटक हुन्छ; यसअघि यस्तो घटना सन् १९७७ मा भएको थियो भने अर्को पटक सन् २०३४ मा हुनेछ।

Canon PowerShot SX50

झन्डै ४०० वर्षदेखि निरन्तर चली आएको पाटन दरबार स्क्वायरको अगाडि सार्वजनिक मञ्चमा प्रस्तुत गरिने कार्तिक नाच परम्परा नृत्य, नाटक र संगीतको अद्वितीय संयोजन हो।

कार्तिक नाचको सुरुवात सन् १६४१ मा राजा सिद्धिनरसिंह मल्लले गरेका थिए। समयसँगै यो मल्ल राजाहरूका तीन पुस्ताले संरक्षण र विकास गर्दै आएको महत्वपूर्ण अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदाका रूपमा स्थापित भयो।

राजा सिद्धिनरसिंह मल्लले सुरुमा ८ दिनसम्म कार्तिक नाच प्रदर्शन गराएका थिए। उनका छोरा श्रीनिवास मल्लले यसको अवधि बढाएर १५ दिन पुर्‍याए। त्यसपछि उनका नाति योगनरेन्द्र मल्लले यसलाई विस्तार गर्दै पूरै एक महिनासम्म चल्ने परम्पराका रूपमा स्थापित गरे।

पुर्व-पश्चिम राजमार्गमा हामी मध्यम गतिमै यात्रा गरिरहेका थियौँ। एक्कासि चालकले गाडी माथिको नियन्त्रण गुमाए। गाडी सडकबाट चिप्लिएर छेउको नालामा खस्यो। त्यो एक क्षणमा सबै कुरा शून्यजस्तै भयो। हाम्रो टोलीका एक सदस्य गम्भीर रूपमा घाइते भए तर भाग्यवश हामी सबैको ज्यान बच्यो। गाडी नालामा नअड्केको भए सायद सडकबाट १० मि तल झर्थ्यो।

त्यो घटनाले हाम्रो जीवन कति नाजुक छ भन्ने गहिरो अनुभूति गरायो। सामान्य देखिने एउटा यात्रा र ठूलो दुर्घटना बीचको दूरी केवल एक क्षणको मात्र हुँदो रहेछ।

बच्चा बेला देखि महापाल एरिया यस्तै देख्छु। अली ठूलो पानी पर्यो की खोला बग्छ। यो समस्याको समाधान कसैले गर्न सकेन। सानो ढल भएको कारण यस्तो भएको हो भन्ने कुरा बुझ्न गाह्रो छैन।

कुमारीपाटी महोत्सव र् एक्स-मन्त्रको रोड कन्सर्ट

Nokia Lumia 625