विपदका विज्ञहरू
अर्को अनपपुलर अपिनियन र नितान्त व्यक्तिगत अपिनियन।
नेपालमा हरेक विपदपछि टेलिभिजन, पोडकास्ट र सामाजिक सञ्जालमा विज्ञहरूको एउटा नयाँ फौज देखा पर्छ। आफ्नो विज्ञता र ज्ञान बाँड्नु नराम्रो कुरा होइन तर धेरै पटक अनुमानलाई नै निष्कर्ष जस्तो प्रस्तुत गरिन्छ। न कुनै तथ्य, न कुनै तथ्याङ्क, न कुनै प्रमाण - तिनीहरू मिडियामा उद्धृत हुनको लागि दौडेका छन्। पोस्ट-डिजास्टर विज्डम बाँड्न व्यस्त छन।
हामी वैज्ञानिक समुदायको हिस्सा हौँ र हामी देश र समुदाय प्रति जिम्मेवार हुनु पर्छ। कुनै विपदको वास्तविक कारण पत्ता लगाउन समय लाग्छ भन्ने कुरा बुझ्न र बुझाउन जरुरी छ। स्थलगत सर्वेक्षण, तथ्याङ्क सङ्कलन, विश्लेषण, अनुसन्धान र पीयर टु पीयर रिभ्यु आवश्यक हुन्छ। “हामीलाई अहिले थाहा छैन” भन्नु पनि विज्ञानमा पूर्ण रूपमा स्वीकार्य उत्तर हो।
अहिले आफ्नो विज्ञता जहाँ साँच्चिकै आवश्यक छ त्यहाँ प्रयोग गरौँ न। उद्धार, राहत, क्षतिको मूल्याङ्कन र सही निर्णय लिन सहयोग गरौँ न।
यदि हाम्रो उद्देश्य अनुमान र अड्कलबाजीले मिडियाका ठाउँ भर्नु मात्र हो भने विपद् क्षेत्रमा प्रचारका लागि दौडिने नेताभन्दा हामी कति फरक भयौँ? विपद व्यक्तिगत ब्रान्डिङका लागि अवसरहरू होइनन्।
अनि सबैभन्दा दुःखद कुरा त यही ज्ञानको दरिद्रताका कारण आज हामीले भर्खरै नेपाल आएका विदेशी विज्ञले के भएको रहेछ बताइदेला भनेर प्रतीक्षा गर्नुपर्छ। हाम्रा खत्रा विज्ञहरूको कुरा सुन्न विद्यार्थीहरूको समेत चासो घट्दै गएको छ।
हामीलाई साँचै मिडिया-मैत्री विज्ञहरू होइन अनुसन्धान-मैत्री विज्ञहरू चाहिन्छ।